Nieodpłatna Mediacja sposobem na polubowne i szybkie rozwiązanie sporu.

W ramach sytemu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego działa również Nieodpłatna Mediacja.

Mediacja jest dobrowolna. Ma ona na celu szybsze zakończenie postępowania lub sporu między stronami. Postępowanie mediacyjne nie jest jawne. Jednak aby skutecznie doszło do mediacji strony muszą stawić się, przed mediatorem, w umówionym miejscu i czasie.

Przepisy stanowią, o tym, kto może być mediatorem, a więc mediatorem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, korzystająca w pełni z praw publicznych. Mediatorem natomiast nie może być sędzia, ale dopuszcza się do prowadzenia mediacji sędziów w stanie spoczynku.

Zdarzyć może się tak, że mediator odmówi prowadzenia mediacji, jednak zrobi tylko z ważnych powodów, o których jest obowiązany niezwłocznie powiadomić strony, a jeżeli strony do mediacji skierował sąd - również sąd.

Do mediacji może dojść z inicjatywy strony i wtedy będzie ona mogła skorzystać z nieodpłatnej mediacji w ramach systemu NPP-NPO, po złożeniu stosownego oświadczenia (osoba uprawniona składa pisemne oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, osoba korzystająca z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej dodatkowo składa oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku) lud do mediacji może skierować sąd.

Każdy Prezes Sądu Okręgowego prowadzi listy mediatorów oraz ośrodków mediacyjnych.

Jeżeli organizacja pozarządowa lub uczelnia ma w zakresie swoich zadań statutowych prowadzenie mediacji mogą one prowadzić listy mediatorów oraz tworzyć ośrodki mediacyjne.

Nieodpłatna mediacja obejmuje:

1) poinformowanie osoby uprawnionej o możliwościach skorzystania z polubownych metod rozwiązywania sporów, w szczególności mediacji oraz korzyściach z tego wynikających;

2) przygotowanie projektu umowy o mediację lub wniosku o przeprowadzenie mediacji;

3)przygotowanie projektu wniosku o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawie karnej;

4)przeprowadzenie mediacji;

5) udzielenie pomocy w sporządzeniu do sądu wniosku o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem.

Nieodpłatna mediacja nie obejmuje spraw, w których:

1) sąd lub inny organ wydały postanowienie o skierowaniu sprawy do mediacji lub postępowania mediacyjnego;

2) zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w relacji stron występuje przemoc.

Wykonawcy świadczący usługi w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w swoim zakresie działania prowadzą również nieodpłatną mediację. Nie rzadko zdarza się, że osoba świadcząca usługi w zakresie tego systemu, jest radcą pranym, adwokatem, doradcą obywatelskim i również mediatorem.

W związku z tym, nieodpłatnej mediacji,  nie może prowadzić osoba, która w danej sprawie którejkolwiek ze stron uprzednio świadczyła pomoc prawną lub poradnictwo obywatelskie, była świadkiem, wydawała opinię, sporządzała wywiad środowiskowy lub prowadziła terapię, a także osoba, co do której zachodzi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności.

Osoba ta jednak może poinformować osobę uprawnioną o możliwościach skorzystania z polubownych metod rozwiązywania sporów, w szczególności mediacji oraz korzyściach z tego wynikających.

Jeżeli zajdzie wyżej wskazana okoliczność mediator odmawia przeprowadzenia nieodpłatnej mediacji, informując osobę uprawnioną o możliwości skorzystania z nieodpłatnej mediacji prowadzonej przez innego mediatora w tym samym punkcie lub innych punktach, w których udzielana jest nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.

Mediacja to dobry i szybszy, niż postępowanie przed sądem, sposób na szybkie zakończenie sporu między stronami.

W roku 2025 z mediacji można nieodpłatnie skorzystać w wyznaczonych punktach NPP – NPO w Zabrzu:

• NPP Punkt nr 2 Adwokaci i Radcowie prawni, miejsce: Centrum Usług Społecznych ul. Stalmacha 7 - mediacja: piątki, godz.: 12.00 -14.00,
• Punkt nr 3 Radcowie prawni, miejsce: Centrum Rozwoju Rodziny ul. Park Hutniczy 8,   mediacja: piątki, godz. 7.30 – 9.30,
• Punkt nr 4 Forum Organizacji Pozarządowych Działających Na Rzecz Osób Niepełnosprawnych Chorych i Ich Rodzin „RAZEM”, miejsce: Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna ul. 3 Maja 93, mediacja: środy godz. 14.00 – 16.00,
• Punkt nr 5 Stowarzyszenie „Misericordia” w Zabrzu, miejsce: Powiatowy Urząd Pracy Pl. Krakowski 9, mediacja odbywa się w ramach dyżurów wynikających z tygodniowego harmonogramu po wcześniejszym uzgodnieniu osobistym lub telefonicznym,
• Punkt nr 6 Stowarzyszenie „Misericordia” w Zabrzu, Dom Harcerza, ul. Wolności 350 A, mediacja odbywa się w ramach dyżurów wynikających z tygodniowego harmonogramu po wcześniejszym uzgodnieniu osobistym lub telefonicznym.

Aby dokonać zapisu należy zadzwonić pod numer 32 37 33 500, czynny od godziny 9.00 do godziny 13.00, od poniedziałku do piątku lub osobiście w Urzędzie Miejskim w Zabrzu, ul. Wolności 286,  Zabrze, w Wydziale Ochrony Zdrowia i Polityki Społecznej.